De Schaal van Beaufort


Schout-bij-Nacht Sir Francis Beaufort (1774-1857) heeft als kommandant van de Woolwich in 1806 de schaal bedacht die naar hem genoemd is. Tegenwoordig lijkt het net alsof de schaal bestaat uit windsnelheden, die een nummer en een naam hebben gekregen. Niets is echter minder waar.

schaal van Beaufort
(alleen voor volschepen)
windsnelheid omschrijving
volgens KNMI
schaal van Petersen
zeeoppervlak
plaatjes
wind-
kracht
omschrijving
aan de wind
knoop m/s
0 we maken geen vaart 0- 1 0.0- 0.2 windstil spiegelgladde zee
1 het schip stuurt 1- 3 0.3- 1.5 zwakke wind kleine golfjes,die de zee een geschubd aanzicht geven
2 we lopen een tot twee knopen 4- 6 1.6- 3.3 zwakke wind kleine, korte golven met glasachtig aanzicht
3 we lopen twee tot vier knopen 7-10 3.4- 5.4 matige wind kleine golven, ze beginnen te breken, de eerste schuimkopjes
4 we lopen vier tot zes knopen 11-15 5.5- 7.9 matige wind kleine langer wordende golven. Schuimkoppen komen nu vrij veel voor.
5 bovenbramzeil neer 16-21 8.0-10.7 vrij krachtige wind matige golven,van grotere lengte.overal schuimkoppen met hier en daar opwaaiend schuim.
6 mars en bramzeil gereefd 22-27 10.8-13.8 krachtige wind er komen grotere golven, de brekende koppen doen overal grote witte schuimplekken ontstaan, opwaaiend schuim komt vrij veelvuldig voor.
7 mars dubbel gereefd 28-33 13.9-17.1 harde wind de golven worden hoger, het witte schuim begint zich als strepen in de richting van de wind te ontwikkelen.
8 mars drie keer gereefd 34-40 17.2-20.7 stormachtige wind matig hoge golven, met aanmerkelijke kamlengte, toppen waaien af en vormen goed ontwikkelde schuimstrepen in de richting van de wind.
9 mars dichtgereefd 41-47 20.8-24.4 storm hoge golven, zware strepen schuim, rollers beginnen zich te vormen, het zicht kan door verwaaid schuim worden beinvloed
10 grootzeil dicht gereefd 48-55 24.5-28.4 zware storm zeer hoge golven met lange overstortende golfkammen, grote oppervlakken schuim: de zee krijgt een wit aanzicht; zware overslaande rollers, verwaaid schuim vermindert het zicht.
11 alleen stormstagzeilen 56-63 28.5-32.6 zeer zware storm buitengewoon hoge golven, de zee is geheel bedekt met lange schuimstrepen, de randen van de golfkammen verwaaien overal,het zicht is sterk verminderd.
12 geen zeil kan gevoerd worden 64+ 32.7+ orkaan de lucht is met schuim en verwaaid zeewater gevuld,de zee is volkomen wit, zicht op enige afstand bestaat niet meer.

In Beaufort's schaal ( de eerste twee kolommen ) is helemaal geen sprake van windsnelheden. De schaal beschrijft het gedrag van een volschip, zeilend aan de wind. De waarden 0 t/m 4 vertellen iets over de vaart die het schip maakt door het water, alle zeilen zijn dan bijgezet. Bij de waarden 5 t/m 9 wordt telkens weer zeil weggenomen. En van 10 t/m 12 hebben we het over overleven.

De Britse Marine stelde het gebruik van Beaufort's schaal verplicht in 1838. Maar waarnemers ver van zee, die zelfs nooit de zee gezien hadden, konden hier natuurlijk niet mee uit de voeten. Toen de windmeter was bedacht, waarmee het aantal omwentelingen werd gerelateerd aan de windsnelheid, kon in principe de schaal zoals wij die nu kennen worden opgesteld. Toch heeft het nog tot 1926 geduurd voordat daar afspraken over waren gemaakt. Toen voeren er al vrijwel geen volschepen meer! De Duitse kapitein op de grote vaart Peter Petersen heeft de equivalente schaal voor het zeeoppervlak ontwikkeld. Deze wordt nu vaak gebruikt voor de beschrijving van de verschillende waarden en aangeduid met de schaal van Beaufort.


De schaal van Walvis Zeilen op het Wad Omrekenen